Günün Haberleri   |   Giriş sayfam yap   |   Favorilere ekle   |   Künye   |   İletişim   |   Sitene haber ekle


Hava Durumu
KONYA 
34 / 20

  ANA SAYFA  

ASAYİŞ

GÜNCEL

SİYASET

EKONOMİ

DÜNYA

SPOR

YAŞAM

SAĞLIK

EĞİTİM
 
 
Hacivat ve Karagözü kelleleri yaşatmış
Hacivat ve Karagözü kelleleri yaşatmış
 
Rivayete göre Hacivat ve Karagöz, Orhan Gazi devrinde yaşamış cami yapımında çalışan iki işçidir. En yaygın söylentiye göre Karagöz - Hacivat oyununun hikayesi ise şöyledir:
 
9.4.2011 - 10:06

Karagöz ve Hacivat taklide ve karşılıklı konuşmaya dayanan, iki boyutlu tasvirlerle bir perdede oynatılan gölge oyunudur. 

Karagöz oynatıcısına hayali, hayalbaz denir. Yardımcıları çırak, yardak, dayrezen, sandıkka’dır. Oyunda konuşmaların değişmesi baş hareketleriyle yapılır.

Rivayete göre Hacivat ve Karagöz, Orhan Gazi devrinde yaşamış cami yapımında çalışan iki işçidir. Kendileri çalışmadıkları gibi diğer işçilerin de çalışmasını engellemektedirler. Orhan Gazi’nin, “cami vaktinde bitmezse kelleni alırım” dediği cami mimarı, caminin vaktinde bitmemesine Karagöz ve Hacivat’ı şikayet eder.

Bunun üzerine bu ikili başları kesilerek idam edilir. Karagöz ve Hacivat’ı çok seven ve ölümlerine çok üzülen Şeyh Küşteri, ölümlerinin ardından kuklalarını yaparak perde arkasından oynatmaya başlar. Bu sayede Hacivat ve Karagöz tanınır.

                             kullan

Hacivat ve Karagöz oyunundaki başlıca karakterler şunlardır: 

KARAGÖZ:

Okumamış bir halk adamıdır. Halk dili ile konuşur, öğrenim görmüş kişilerin (Hacivat, Çelebi, Tiryaki vb.) yabancı sözcük ve dil kuralları ile yüklü sözlerini anlamaz, anlayabildiklerini de anlamaz görünür, bu yabancı sözcükleri Türkçe sözcüklere benzeterek onlara ters anlamlar verir.

Böylece toplum içindeki iki ayrı zümrenin dillerinin çarpışmasından türlü gülünçlükler doğar. Her şeye burnunu sokmak, her gürültüye koşmak, her lafa ve her olaya karışmak merakında olan Karagöz, sokağa inmediği zaman da hiç değilse penceresinden kafasını uzatarak ya da evinin içinden seslenerek işe karışır.

Özü sözü bir, düşündüğünü söylemekten çekinmeyen, patavatsız bir kişi olduğu için ikide bir zor durumlara düşer. Gücü yeten herkes onu aşağılar, bütün çapraşık hallerde kabak onun başına patlarsa da paçayı kurtarır. Zor durumlar karşısında bile neşesini kaybetmez.

Çoğu zaman işsiz kalır ve Hacivat'ın bulduğu (aşçılık, cambazlık, kayıkçılık...) işlere girer.

HACİVAT:

Karagöz’ün tam tersi bir tiptir. Öğrenim görmüştür.

Medrese diliyle konuşmaktadır, her çeşit bilim (matematik, ahlak, dilbilgisi v.b) ve sanattan özellikle edebiyat ve musikiden az buçuk anlar, görgü kurallarına uygun davranır, her zaman kişisel çıkarlarını göz önünde bulundurur.

Bunun sonucu olarak da kurulu düzeni olduğu gibi eleştirme ve direnme yollarına sapmaz, nabza göre şerbet verir. Kimi oyunlarda mahallenin muhtarıdır, perdeye gelen bütün kişileri tanır, onların işlerine aracılık eder, hatta kimi zaman çöpçatanlık yapar.

Biraz afyon tiryakisidir, her işte alın teri ile çalışıp kazanmaktan çok, aracılık yolunu yeğ tutar, sözgelimi isteyenlere kiralık ev ya da dükkân bulup simsarlık eder. işsiz Karagöz'e iş bulup kendisi hiç çalışmadan kâra ortak olur. Emlak sahibi Çelebi'nin güvenini sağlayıp onun işlerine bakar.

ÇELEBİ:

Kimi oyunlarda malı mülkü olan zengin bir adam ya da mirasyedi, kimi oyunlarda kadınların sırtından geçinen bir jigolo ve genellikle keyif düşkünü bir zamparadır.

Çoklukla adı "Hoppa Bey", "Razakı-zâde", "Kınap-zâde" vb. olarak geçer. Onun bu "zâde"liği, Karagöz'ün soylulukla alay etmesine yol açar. Elinde dönemlere göre, lale, çiçek demeti, hatta Meşrutiyet Dönemi'ne geldiğimizde eldiven, baston, şemsiye bulunur.

Zennelerle birlikte kıyafeti en çok değişen kişidir. Toplumsal değişmeyi, Çelebi kıyafetleri üzerinden görmek mümkündür. Sarıklı, kaftanlı Çelebi'lerden; fesli, redingotlu Çelebi'lere bakarken bu değişimi izlenebilir.

                            kullan

ZENNE:

Karagöz oyunundaki bütün kadınlara genel olarak "zenne" denir.

(Karagözcüler arasında, meslek argosu olarak "gaco" sözcüğü de kullanılır). Bunların çoğu hafif meşrep, fettan, kimisi dost-tutan, eve adam alan yosma, hatta kimisi cinsel sapık olarak gösterilmiştir.

Aile kadın ve kızları (Karagöz'ün karısı, Hacivat'ın kızı v.b.) dahi, zaman zaman hafif meşrep, olumsuz kişiler olarak alınmıştır. Evliya Çelebi'nin saydığı oyunlar arasında Civan Nigâr'dan söz edilmesine bakarak zenne tipinin çok eskiden beri perdeye çıkarıldığını söylemek yanlış olmayacaktır.

TİRYAKİ:

Afyon yutup pineklemekle ömür geçiren, konuşmaların en can alıcı noktasında başı önüne düşüp uyuklamaya başlayan "Tiryaki"nin adı, çoklukla "Nokta Çelebi"dir.

Eldeki kaynaklar, bu tipin çok eskiden beri hayal perdesinin başlıca kişilerinden olduğunu göstermektedir.

BEBERUHİ:

Hemen bütün oyunlarda "Altı-kolaç" lakabıyla anılan Beberûhi; cüce, ağzı kalabalık, yaygaracı, boyu ile uygun düşmeyecek yolda tafra satıcı bir çeşit mahalle aptalıdır.

TUZSUZ DELİBEKİR:

Bir elinde kama, bir elinde şarap kabı ile perdeye gelen, nâra atan, anasını, babasını ve dokuz yüz doksan dokuz kişiyi öldürmüş olmakla övünen, öldürme işinde elinin hafif olduğunu belirten Tuzsuz, perdedeki kişileri zorbalığıyla ürkütür.

Dolantı karmaşık bir hal aldığı sırada ortaya çıkıp meseleyi çözerek oyunu sona erdirir. Karagöz üzerine yapılan incelemelerde, 16. yüzyıl sonlarında yeniçerilerin İstanbul sokaklarında zorbalığa başladığı sıralarda Tuzsuz'un oyuna katıldığından söz edilmektedir.

Evliya Çelebi, kendi çağdaşı olan ve sarhoşluğuyla ün salan "Bekri Mustafa"nın da hayal perdesi kişilerinden olduğunu söylemiştir. Yeniçerilik kaldırıldıktan sonra kimi oyunlarda Tuzsuz'un yerini, yine gerçek ve günlük bir tip olan "Zeybek (Efe)" almıştır.

II. Abdülhamit devrinde perdeye giren "Külhanbeyi^'tipi de oyunda hep aynı görevi yapar, aynı geleneği sürdürür.

Bizans devrinde olduğu gibi, Osmanlılarda da kültürel bir mozaiği andıran İstanbul'un toplumsal yapısı hayal perdesine taşınmış; azınlıkların taşralıların ya da yabancı uyruklu kişilerin istanbul ağzına uymayan konuşmaları söz oyunlarına ve şakalara dönüşerek hayal perdesinin temel malzemesi olmuştur.

Hayalîlerin "taklit" adını verdikleri ve bu zengin malzemeden beslenen kişilerin bazıları Bolulu Aşçı, Kayserili Pastırmacı, Laz Kayıkçı, Rumelili Pehlivan, Acem Tüccar, Arap Kahve Dövücüsü, Ermeni Külhancı, Rum Terzi, Frenk Meyhaneci gibi tiplemelerdir.



Arkadaşına Gönder   Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
  Toplam yorum 0   Onay bekleyen 0  


Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

  Bu kategorideki diğer haberler


Kartal Kapalı Cezaevi'nde yangın

Malatya'da yılın ayıbı

İşte gerçek aşk evliliği
»  En yüksek evlenme yaşı Tunceli'de
»  Baraj inşaatında tünele düşen işçi öldü
»  Kış geri geliyor
»  Evlada son dokunuş
»  Alışveriş yapan uzun yaşıyor
»  85 yaşındaki nineye tecavüz etti!
»  1 aylık oğlağı Kangal köpeği emziriyor
»  7 bin lirayı düşürdü kimse almadı
»  TV'de gördüler linç etmek istediler
»  11 yıl sonra ilk adımı attı
»  Kızına taş atan çocuğu dayakla hastanelik etti
»  Defne Joy Foster'ın ölümümde sürpriz gelişme
»  Tatlıses hastaneden çıkarıldı
»  Kalbi ve dalağı sağda, karaciğeri solda
»  Eski eşinin erkek arkadaşlarını vurdu: 2 ölü
»  Anız yakımı artık tarihe karışıyor
»  Okulda korkunç ölüm
»  Yüzme bilmeyen ilkokul öğrencisi gölette boğuldu
»  Kanseri ve otizmi yendi eğitim engeline takıldı
»  Kızların omuz atma kavgasında kan döküldü
»  Uyuşturucu ile mücadelede Avrupa'dan öndeyiz
 
Bayramınız kutlu olsun

Bayramınız kutlu olsun

  ÇOK OKUNANLAR
  YAZARLAR

 
Saffet Kuramaz
 
Yusuf’un Kuyusuna Attıklarımız

 
Selçuk Özkan
 
28 Temmuz 2014

 
Mustafa Yolcu
 
GÜZEL AHLAKLI OLMAK

 
Feyzan Köse
 
DALAL, HAVA VE MUNA… Onlar ANNE!..

 
Mustafa Çetin
 
ANILAR
Tüm yazarlar için tıklayın
  PİYASALAR
       
  2,0960   2,8150  
       
  84,218   87,8779  
  ÇOK YORUMLANANLAR
  NAMAZ VAKİTLERİ
İmsak 03:46   İkindi 16:58
Güneş 05:43   Akşam 20:13
Öğle 13:07   Yatsı 21:52
  ANKET
Cumhurbaşkanlığı Seçimlerini Kim Kazanır?
Recep Tayyip Erdoğan
Ekmeleddin İhsanoğlu
Selahattin Demirtaş
Fikrim Yok
 Sonuçları göster   
  ŞANS OYUNLARI
12/7/2014 9/7/2014
6-10-14-18-26-33 11-17-23-24-26-7
10/7/2014 14/7/2014
2-12-20-27-40-41 1, 7, 12, 17, 21, 25, 26, 31, 37, 38, 40, 41, 42, 43, 44, 53, 55, 66, 67, 75, 76, 78
 
 

Popüler Etiketler :

RSS

Add to Google
Sunhaber.com'da yayınlanan her türlü yazı ve haber kaynak belirtilmeden kullanılamaz.  Sayfalarımızda kaynak belirtilerek yayınlanan haberler ilgili kaynağa aittir ve bu haberlerin kopyalanması durumunda, tüm sorumluluk kopyalayan kişi / kuruma ait olacaktır. Başka kaynak veya gazeteden alıntı yazarlar ve site yazarlarına ait yazılardan dolayı Sun Haber sorumlu tutulamaz. Tasarım & Programlama
fatura ödeme avea tl yükleme vodafone tl yükleme turkcell tl yükleme avea tl yükleme kredi karti borç sorgulama avea fatura ödeme turkcell fatura ödeme kredi kartı borç sorgulama kredi karti borç sorgulama